Gebeliği Önleyici Haplar
Nedir?
Kadınlık hormonlarını (östrojen ve progesteron) içeren haplardır. Her gün düzenli olarak alındığında gebelikten korur.
Nasıl Korur?
- Kadının yumurtalıklarından yumurta hücresinin gelişip atılmasını engeller.
- Rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak erkek tohum hücrelerinin rahmin içine geçmesini önler.
Olumlu Yönleri Nelerdir?
- Doğru kullanıldığında % 99 etkilidir.
- Bırakıldığında tekrar gebe kalınabilir.
- Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz.
- Rahim ve yumurtalık kanserlerine karşı koruyucudur.
- Adet ağrısını azaltır, adetleri düzenli hale getirir.
- Kansızlığı azaltır.
Olumsuz Yönleri Nelerdir?
- Geçici olarak ilk 3 ayda bulantı, kilo artışı, başağrısı, adet kanaması miktarında azalma, ara kanamalar ve lekelenme görülebilir.
- Libido azalması ve depresyon görülebilir.
- Anne sütünün kalitesini bozar ve miktarını azaltır.
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korumaz.
Kimler İçin Uygundur?
- Her gün hap almayı hatırlayabilecek kadınlar
- Adet kanamaları fazla miktarda, düzensiz, aşırı ağrılı olan kadınlar
- Adet öncesi rahatsızlık yaşayanlar (gerginlik, başağrısı, vücutta sıvı tutulması)
- Henüz kürtaj olmuş veya kendiliğinden düşük geçirmiş kadınlar
- Yeni doğum yapmış ancak emzirmeyen kadınlar (3 haftadan sonra kullanabilirler)
Kimler İçin Uygun Değildir?
- Meme kanseri öyküsü, tanısı ya da şüphesi olanlar
- Nedeni bilinmeyen vajinal kanaması olanlar
- 35 ve daha yukarı yaşta olup sigara içen kadınlar
- Damar sertliği, damar tıkanıklığı, tansiyonu yüksek (kan basıncı > 160/100mm/hg) ve felç öyküsü olanlar
- Karaciğer hastalığı olanlar (hastalık devam ettiği sürece)
- Şeker hastaları, safra kesesi hastalığı olanlar
- Henüz ameliyat geçirmiş ya da ameliyata hazırlananlar
- Emziren anneler
Nasıl Kullanılır?
Hapa başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır.- Hap adetin ilk 5 günü içinde alınmaya başlanmalıdır. Hapa adetin ilk günü başlanırsa koruyuculuk hemen başlar. İlk günden sonra başlanırsa 1 hafta ek bir yöntem (kondom gibi) kullanılmalıdır.
- Kullanılan hap 28'lik paketlerdeyse, paket bitene kadar her gün bir tane hap içilir. Paket bitince, ara vermeden yeni bir pakete başlanır, adet beklenmez.
- Kullanılan hap 21'lik paketlerdeyse, üç hafta boyunca her gün bir tane hap alınır, 21 tane hap bittiğinde 7 gün ara verilip, yeni bir pakete başlanır, adet beklenmez.
- Hap alınması 1 gün unutulursa, unutulan hap hatırlandığı anda alınmalıdır. Daha sonraki hap her zaman içildiği vakitte alınır. Hap alınması üstüste 2 gün unutulursa, en geç 72 saat içinde mutlaka bir aile planlaması kliniğine başvurulmalıdır.
Dikkat!
Hap kullananlarda;
- Şiddetli göğüs ağrısı, karın ağrısı, bacak ağrısı, baş ağrısı ve görmede bulanıklık olursa,
- Adet kesilmesi ya da beklenmeyen vajinal kanama olursa
Gebeliği Önleyici Mini Haplar
(Yalnız Progesteron İçeren Oral Kontraseptifler)
Nedir?
Kadınlık hormonlarından birini (progesteron) içeren haplardır. Her gün düzenli olarak aynı saatte alındığında gebelikten korur.
Nasıl Korur?
- Rahim ağzındaki salgıyı koyulaştırarak erkek tohum hücrelerinin rahmin içine geçmesini önler.
- Kadının yumurtalıklarından yumurta hücresinin gelişip atılmasını engeller.
Olumlu Yönleri Nelerdir?
- Doğru kullanıldığında %99 etkilidir.
- Bırakıldığında tekrar gebe kalınabilir.
- Emziren annelerde çok etkilidir.
- Anne sütünün kalitesini bozmaz. Miktarını artırabilir.
- Cinsel ilişkiyi kesintiye uğratmaz.
- Rahim ve yumurtalık kanserlerine karşı koruyucudur.
Olumsuz Yönleri Nelerdir?
- Geçici olarak ilk aylarda düzensiz adet görme, adet görmeme ve lekelenme görülebilir.
- Her gün aynı saatte alınması gerekmektedir (özellikle emzirmeyenler). Düzenli alınmazsa, gebelik oluşabilir.
- Cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı korumaz.
Kimler İçin Uygundur?
- Her gün aynı saatte hap almayı hatırlayabilecek kadınlar
- Emziren anneler (6. haftadan sonra)
- Henüz kürtaj olmuş ya da kendiliğinden düşük geçirmiş kadınlar
- Sigara içen kadınlar
- 16 yaşından büyük her yaştaki kadınlar
Kimler İçin Uygun Değildir?
- Bebeği 6 haftadan küçük olan emziren anneler
- Tanı konmamış vajinal kanaması olanlar
- Aktif karaciğer hastalığı olanlar (hastalık devam ettiği sürece)
- Meme kanseri öyküsü, tanısı ya da şüphesi olanlar
- Tüberküloz (verem) ve epilepsi (sara) tedavisi görmekte olanlar
Nasıl Kullanılır?
Hapa başlamadan önce bir sağlık kuruluşundan MUTLAKA DANIŞMANLIK alınmalıdır.- Hap adetin ilk 5 günü içinde alınmaya başlanmalıdır. Hapa ilk başlandığında (ilk paketi kullanırken) 7 ila 28. günler arasında ek bir yöntemle (kondom gibi) korunulmalıdır. Hap her gün ve aynı saatte alınmalıdır. Birinci paketten sonra ek bir korunma yöntemi gerekmez.
- Hap alınması 3 saatten fazla gecikmişse veya 1 gün unutulmuşsa unutulan hap hatırlandığı anda alınmalıdır. Bir sonraki hap ise her zaman içildiği vakitte alınmalı ve 48 saat süreyle ek bir korunma yöntemi (kondom gibi) kullanılmalıdır.
- Hap alınması üstüste 2 gün unutulursa gebe kalma riski çok arttığından, en geç 72 saat içinde mutlaka bir aile planlaması kliniğine başvurulmalıdır.
Dikkat!
Mini hap kullananlarda hap almaya başladıktan sonra;- Şiddetli adet kanaması (daha önceki adet süresinin veya miktarının iki misli olması)
- Şiddetli başağrısı
- Sarılık
- Adetlerde kesilme veya karında şiddetli ağrı (dış gebelik) varsa derhal bir aile planlaması kliniğine başvurulmalıdır.