 12 Eylül 2003
Kaynak:
|
 Severe Acute Respiratory Syndrome
Türkçe'ye "Şiddetli Ani Solunumsal Sendrom" olarak çevirebileceğimiz SARS, Şubat 2003 ortalarında öncelikle Güneydoğu Asya ülkelerinde, daha sonra da Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde görüldüğü rapor edilen sebebi henüz belirlenemeyen bir hastalıktır.
İlk vaka bildirimlerinin Şubat ayı içerisinde yapılmış olmasına rağmen, Dünya Sağlık Örgütü uzmanları Çin'li yetkililer ile bu ülkede Kasım 2002'de ortaya çıkan ve Şubat 2003'te zirveye ulaşan bir atipik zatürree salgınını da SARS ile ilişkili olabileceği yönünden araştırmaktadırlar. Bu sebeple Dünya Sağlık Örgütü, toplam SARS vakası ve SARS kaynaklı ölüm olayı sayısını Kasım 2002 tarihi itibariyle açıklamaktadır (Tablo1). Tarihçe SARS ilk olarak 2003 Şubat sonu Vietnam'ın Hanoi kentinde teşhis edildi. Bu ilk vaka, hastalanmadan önce Güneydoğu Asya'ya defalarca yolculuk yapmış olan orta yaşlı bir işadamı idi. 26 Şubat 2003 tarihinde hastaneye yatırıldığında yüksek ateş, kuru öksürük, adale ağrıları ve hafif boğaz ağrısı şikayetleri vardı. Takip eden 4 gün sonrasında solunum cihazı desteğine ihtiyaç duyacak derecede solunum sıkıntısı (Adult Respiratory Distress Syndrome) ve trombositopeni (kanda trombosit azalması) gelişti. Tüm tedavi girişimlerine karşın hasta, Hong Kong'daki bir karantina merkezine nakledilmesini takiben 13 Mart 2003 tarihinde kaybedildi. Dünya Sağlık Örgütü, 15 Mart 2003 tarihinde, hastalığın yaygın olduğu ülkelere seyahat edecek olanlara yönelik olarak bir uyarı yayınladı. Uyarıda, sözkonusu bölgelere gideceklerin döndükten sonraki 10 gün içerisinde kendilerinde ortaya çıkacak belirtiler konusunda çok dikkatli olmalarını önerdi. Klinik Özellikleri SARS'ın kuluçka süresi genellikle 2 - 7 gündür ancak 10 güne kadar uzayabilir. Hastalık genellikle ateşle başlar, ateş sıklıkla 38oC'nin üzerindedir, zaman zaman üşüme ve titreme buna eşlik edebilir. Bazen de baş ağrısı, keyifsizlik ve adale ağrıları gibi diğer belirtiler de görülebilir. Hastalığın başlangıcında bazı vakalarda hafif solunumsal belirtiler vardır. Birkaç vakada ateşli başlangıç döneminde ishal görüldüğü bildirilmesine rağmen tipik olarak döküntü, nörolojik veya sindirim sistemi bulguları bulunmaz. 3 - 7 gün sonra, kuru öksürük ve hipoksi (oksijen azalması) ile seyreden veya hipoksiye neden olan solunum zorluğu gibi alt solunum sistemi bulguları başlar. Olguların %10 - %20 sinde solunum sıkıntısı hastanın entübe edilmesini ve mekanik solunum desteğine geçilmesini gerektirecek kadar şiddetlidir. Dünya Sağlık Örgütü'nün "Olası" ve "Şüpheli" SARS kriterlerine uyan hastalarda vaka ölüm oranları %3 dolaylarındadır. Akciğer röntgenleri hastalığın ateşli başlangıç döneminde hatta hastalığın tüm seyri boyunca normal olabilir. Bununla birlikte, hastaların önemli bir bölümünde hastalığın solunumsal safhası, erken bölgesel tutulumun ilerleyerek yaygın, yamalı ve dokulararası tutulum haline gelmesiyle karakterizedir. Hastalığın geç dönemlerindeki bazı hastaların röntgenlerinde konsolidasyona uğrayan akciğer alanları da gösterilmiştir. Hastalığın erken dönemlerinde, mutlak lenfosit sayısı sıklıkla azalmıştır. Toplam beyaz küre sayısı genellikle normal veya azalmıştır. Solunumsal hastalığın doruğa ulaştığı dönemde, hastaların yarıya yakınında lökopeni ve trombositopeni veya düşük-normal trombosit (50,000 – 150,000 / µl) izlenir. Solunumsal fazın erken dönemlerinde yükselmiş Kreatin Fosfokinaz (3000 IU / L'ye varan) ve hepatik transaminazlar (normal üst sınırlarının 2 - 6 katı) tespit edilmiştir. Hastaların çoğunluğunda böbrek fonksiyonları normal sınırlar içerisinde kalmıştır. Dünya Sağlık Örgütü Vaka Tanımları Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1 Mayıs 2003 tarihi itibariyle bildirilen vaka tanımları aşağıdaki gibidir: (Konuyla ilgili ayrıntı için www.who.int/csr/sars/en/ adresini ziyaret edebilirsiniz)
Vakayı Ekarte Etme Kriterleri Hastalığı tam olarak açıklayacak başka bir tanı varsa vaka ekarte edilmelidir. Yakın temas: Şüpheli veya olası SARS vakası bir kişinin bakımını yapmak, onunla yaşıyor olmak veya onun solunum yolu salgıları veya vücut sıvıları ile doğrudan temas etmek. TABLO 1: 1 Kasım 2002 ile 7 Ağustos 2003 tarihleri arasında rapor edilen toplam SARS vaka sayıları
|