SARS semptomları nelerdir ?
SARS vaka araştırması yapılırken, şüpheli vaka olarak değerlendirmeye alınmaktadır. Bu vaka ayrımı;
Şüpheli Vaka;
- Yüksek ateş (38 derece'nin üzeri ateş)
- Baş ağrısı, kas güçsüzlüğü, kas ağrısı, iştah kaybı,titreme, ishal
- Kuru öksürük (balgamsız), kısa aralıklarla soluk alıp verme yada solunum zorluğu semptomlarından bir yada bir kaçının olması.
- SARS tanısı konan bir kişi ile yakın temas (semptomların ortaya çıktığı 10 gün içinde)
- SARS vakalarının yayıldığı rapor edildiği bölgeye yolculuk hikayesi (semptomların ortaya çıktığı 10 gün içinde)
- Pnömoni yada solunumsal sıkıntının bulunduğu akciğer röntgeni bulunan şüpheli vaka
SARS etkeni belirlendi mi ?
DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) yetkililerinin ifadesine göre, hastalığa sebep olan virüsün "Paramyxoviridae" ailesine ait olduğu tespit edilmiştir.
SARS nasıl bulaşır ?
Bulaşıcı etmenin bir insandan diğerine bulaşması için virüsü taşıyan kişi ile yakın temasta bulunması gerekir. Bulaşıcılık damlacık şeklinde hava yolu ile bulaşır. Bu zamana kadar, vakaların çoğunluğu SARS hastaları ile ilgilenen hastane çalışanları ile bu hastaların yakın akrabalarında ortaya çıkmıştır. Yine de enfeksiyona neden olan enfekte unsurun miktarı belirlenememiştir.
SARS hastalarına nasıl müdahale edilmelidir ?
Hastalar, hastane ortamında kontrol altında tutulmalıdır. Şüpheli hastalar, hastanede ayrı bir bölümde tutulmalıdır. Sağlık çalışanları, hasta ile yakın temasa geçerken filtreli maske takmaları, galoş giymeleri ve eldiven giymeleri gerekir.
SARS'ın tedavisi nedir ?
Bazı ilaçların denenmiş olmasına rağmen,şu ana kadar proflaksi veya tedavi için herhangi bir ilaç tavsiye edilmemektedir. Antibiyotikler etkili değildir. Ancak başka bir enfeksiyon üzerine eklenmemesi için antibiyotik tedavisi verilmektedir. Bununla beraber steroidler ve Ribavirin tedavisi verilmektedir. Semptomlar yeteri kadar korunmuş profesyoneller tarafından değerlendirilmelidir. İyi bir bakımdan sonra, Hanoi'deki bazı hastalar özel bakım ünitelerinden normal ünitelere taşınmışlardır.
SARS kesin tanımı ne zaman yapılacak ?
Sebep olan etkene yönelik bir tanımlama yapmak için 17 Mart 2003 günü uluslar arası çok merkezli bir araştırma projesi başlatıldı. 10 ülkede en iyi 11 laboratuvar çalışmalarını sürdürmekte ve sebep olan virüsle ilgili ayrıntılı bilgiler elde edilmeye çalışılmaktadır. Vakalarda ve postmortem (ölüm sonrası) çalışmalarda bir çok numune toplanmıştır.
SARS'ın yayılma hızı nedir ?
SARS, influenzadan daha az bulaşıcıdır. İnkübasyon süresi 2 ila 7 gündür. Ancak, uluslar arası seyahatler hastalığın yayılmasında en önemli etkendir. Ancak 29 Mart 2003 tarihi ile 01 Nisan 2003 tarihleri arasında bildirilen yeni vaka sayısında ciddi olarak düşme gözlenmektedir. Bu da hastalığın kontrol altına alınmakta olduğunu göstermektedir.
İlk SARS vakası nerede ve ne zaman bildirildi ?
26 Şubatta, Hanoi'deki bir hastanede iki kişi yüksek ateş,kuru öksürük,kas ağrısı semptomlanyla kontrol altına alındı. Sonraki dört gün boyunca, artan solunum zorluğu ve ileri trombositopeni ve yetişkin respiratuvar distress sendromu belirtileri oluştu. Sonunda solunum cihazı ihtiyacı oluştu.
Bu zamana kadar kaç SARS vakası bildirildi ?
18 Mart 2003 tarihinde bildirilen toplam vaka sayısı 219 olarak rapor edildi. Bunlarda 4'ü ölümdü. Sağlık yetkilileri bildirilen şüpheli vakalar ile ilgili ayrıntılı bir araştırma başlattı. Çünkü bildirilen şüpheli vakaların hepsi SARS değildi. Dünyanın dört bir yanından vakalar rapor edildi, ancak bunların büyük kısmının oldukça sık görülen tehlikesiz kış mevsimi hastalıkları olduğu ortaya çıkarıldı. 31 Mart 2003 tarihi itibarı ile toplam vaka sayısı 1622,toplam ölüm sayısı 58 olarak DSÖ tarafından rapor edilmiştir. Ancak 29 Mart 2003 - 01 Nisan 2003 tarihleri arasında bildirilen vaka sayısı 72 ölüm sayısı 4 dür. Bu rakamlar SARS bildiriminin azalma eğilimine geçtiğini göstermektedir. Bu güne kadar toplam 13 ülkeden SARS vaka bildirimi yapılmıştır. Vaka ve ölüm sayılan DSÖ web sitesinde sürekli güncellenmektedir. "www.who.int
Bu hastalık bioterörizm sonucu olabilir mi ?
SARS'ın bioterörizmle ilgisi olduğuna dair hiçbir işaret yoktur.
SARS endişe edilecek düzeyde bir hastalık mıdır ?
SARS küresel ulaşım nedeniyle başka ülkelere yayılma riski olan bir hastalıktır. Bu yüzden önemlidir. Ancak koruyucu önlemler alındığı zaman çok bulaşıcı değildir. Ölümlü vaka sayısı düşüktür. Vakaların büyük bir kısmı sağlık görevlileri, hastane çalışanları veya hastaların yakınlarıdır. (yakın temas, SARS enfeksiyonu görülen bir kişiyle yaşamak, dokunmak ve direkt temas demektir.) Vaka sayılarında ciddi azalmalar görülmektedir.
Türkiye'de SARS vakası var mı ?
01 Nisan 2003 tarihi itibariyle herhangi bir sağlık kuruluşundan SARS bildirimi yapılmamıştır. Hastalık ile ilgili Hudut Sahiller ve Sağlık Genel Müdürlüğü havaalanları ve diğer ülke girişlerinde gerekli önlemleri almışlardır. Bu önlemler, hastalık belirtileri taşıyan ve hastalığın görüldüğü ülkelerden gelen kişilerin havaalanlarında tıbbi kontrollere alınması gerekiyorsa hastane koşullarında araştırma yapılması ile ilgilidir.
SARS hastalığının görüldüğü ülkelere seyahat etmek güvenli mi ?
Dünya Sağlık Örgütü, uluslararası seyahatlerin durdurulması veya kısıtlanmasına gerek görmemektedir. Hastalık semptomlarına sahip, SARS tanısı konmuş bir kişi ile yakın temasta bulunmuş kişiler tıbbi kontrolden geçirilmelidir.
Hastalığın görüldüğü bölgeye seyahat edecek kişilere hastalık hakkında bilgi verilmesi gerektiği işaret edilmektedir. Bu çerçevede vücut ısısının 38 derece ve üzerine çıkması, kuru (balgamsız) öksürük, kas ağrısı şikayetleri olması durumunda en yakın sağlık birimine başvurması gerektiğinin hatırlatılması yerinde olacaktır.